Những công nghệ xử lý rác thải tiên tiến trên thế giới

14.10.2025

1. Công nghệ đốt rác phát điện (Waste-to-Energy – WTE)

Công nghệ đốt rác phát điện hiện là một trong những giải pháp phổ biến nhất tại các quốc gia như Nhật Bản, Đức, Thụy Điển và Singapore. Rác được đốt trong các lò đốt công nghệ cao, nhiệt lượng sinh ra được chuyển hóa thành hơi nước, vận hành tuabin để phát điện.

Nhiều nhà máy WTE áp dụng hệ thống lọc khí hiện đại giúp loại bỏ kim loại nặng, dioxin và các khí độc hại, đảm bảo tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt. Mô hình này không chỉ giảm đáng kể lượng rác thải mà còn đóng góp vào nguồn năng lượng sạch.

2. Khí hóa rác thải (Gasification)

Gasification là công nghệ xử lý rác trong môi trường nhiệt độ cao và lượng oxy hạn chế, tạo ra khí tổng hợp (syngas). Syngas có thể được sử dụng để phát điện, tạo nhiệt hoặc làm nguyên liệu cho ngành công nghiệp hóa chất.

Ưu điểm lớn của công nghệ này là khả năng xử lý đa dạng loại rác, giảm phát thải độc hại và thu hồi năng lượng hiệu quả hơn so với đốt rác truyền thống. Các quốc gia như Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc đã triển khai nhiều nhà máy khí hóa quy mô lớn.

3. Nhiệt phân rác thải (Pyrolysis)

Nhiệt phân là công nghệ phân hủy rác trong môi trường không có oxy, đặc biệt hiệu quả với rác nhựa, cao su và chất thải khó tái chế. Quá trình này tạo ra dầu nhiệt phân, khí và cacbon đen – những sản phẩm có thể sử dụng lại trong nhiều ngành công nghiệp.

Nhiều quốc gia châu Âu và Đông Á đang đẩy mạnh đầu tư công nghệ nhiệt phân nhằm giải quyết khủng hoảng rác thải nhựa, hướng tới tái tạo nguyên liệu và giảm phụ thuộc vào dầu mỏ.

4. Công nghệ tái chế hóa học (Chemical Recycling)

Khác với tái chế cơ học chỉ xử lý nhựa ở dạng vật lý, tái chế hóa học giúp phân rã nhựa về cấu trúc phân tử ban đầu như monomer hoặc dầu tái chế. Công nghệ này có thể xử lý cả những loại nhựa khó tái chế (PVC, bao bì nhiều lớp).

Đây được xem là bước tiến lớn trong ngành tái chế, giúp tái tạo nguyên liệu chất lượng cao, giảm ô nhiễm vi nhựa và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

5. Plasma nhiệt độ cao (Plasma Gasification)

Công nghệ plasma sử dụng dòng điện mạnh tạo ra khí plasma có nhiệt độ lên đến 3.000–7.000°C, đủ để phân hủy hoàn toàn rác thải thành syngas và xỉ không độc hại.

Ưu điểm nổi bật:

Xử lý triệt để mọi loại rác, kể cả rác nguy hại.

Giảm tối đa khí thải độc hại.

Thu hồi năng lượng hiệu quả.

Nhiều nhà máy plasma đang được vận hành tại Mỹ, Canada và Nhật Bản.

6. Công nghệ ủ sinh học tiên tiến (Advanced Composting & Biogas)

Hệ thống ủ sinh học hiện đại sử dụng vi sinh vật đặc chủng, kết hợp điều khiển nhiệt – ẩm thông minh, giúp xử lý rác hữu cơ nhanh chóng và tạo ra phân compost hoặc khí biogas. Những công nghệ này đặc biệt phổ biến tại Đức, Hà Lan và Đan Mạch, nơi nông nghiệp xanh được chú trọng.

7. Công nghệ tái chế tự động bằng robot và AI

Nhiều nước phát triển đã ứng dụng robot phân loại rác bằng trí tuệ nhân tạo. Robot sử dụng camera, cảm biến và thuật toán học máy để nhận diện vật liệu và tự động phân loại với tốc độ và độ chính xác cao.

Công nghệ này giúp tối ưu hóa quá trình tái chế, giảm phụ thuộc vào nhân lực và hạn chế tiếp xúc với rác độc hại.